Gypsum For Soil Improvement | जिप्समची उपयुक्तता जाणून घ्या, शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट होईल

Gypsum For Soil Improvement | जिप्समची उपयुक्तता जाणून घ्या, शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट होईल

Gypsum For Soil Improvement

Gypsum For Soil Improvement: नमस्कार जिप्समच्या वापरामुळे तेलबिया, कडधान्ये आणि तृणधान्ये, गहू यांच्या उत्पादनाची गुणवत्ता वाढते, तसेच जमीन निरोगी राहते.. जिप्सम हा सल्फरचा सर्वोत्तम आणि स्वस्त स्रोत असून तो राज्यात सहज उपलब्ध आहे.

नायट्रोजन, फॉस्फरस आणि पोटॅश नंतर सल्फर हे वनस्पतींसाठी चौथे प्रमुख पोषक आहे. एका अंदाजानुसार, तेलबिया पिकांच्या झाडांना फॉस्फरसच्या बरोबरीने सल्फरची आवश्यकता असते. डीएपी सारख्या सल्फर मुक्त खतांचा वापर राज्यातील शेतकरी करतात.

Gypsum For Soil Improvement

आणि युरियाचा वापर अधिक होत असून सिंगल सुपर फॉस्फेट असलेल्या सल्फरचा वापर कमी होत आहे. यासोबतच अधिक उत्पादन देणाऱ्या सुधारित जातींद्वारे जमिनीतून अधिक गंधक वापरण्यात येत आहे. दरवर्षी एकाच शेतात तेलबिया आणि कडधान्य पिकांची लागवड केल्याने शेतातील गंधक कमी होते.

गंधकाच्या कमतरतेवर मात करण्यासाठी

चांगले उत्पादन घेण्यासाठी शास्त्रज्ञांनी पेरणीपूर्वी 250 किलो प्रति हेक्टर या दराने शेतात मिसळण्याची शिफारस केली आहे. ज्यामध्ये (70-300 Tat शुद्ध) 13-16 टक्के सल्फर आणि 13-19 टक्के कॅल्शियम घटक आढळतात. क्षारीय माती सुधारण्यासाठी, जिप्समचा वापर माती परीक्षण अहवाल (GR मूल्य) नुसार शिफारशीनुसार करावा.

हेही वाचा : ठिबक सिंचन योजनेच्या अनुदानात झाले मोठे बदल येथे पहा माहिती

राज्यात पेरल्या जाणाऱ्या भुईमूग, तीळ, सोयाबीन आणि रब्बी मोहरी, तारमीरा इत्यादी. तेलबिया पिकांमध्ये गंधकाचा वापर केल्याने तेलाचे प्रमाण वाढते आणि धान्य सुडौल व चमकदार बनते. त्यामुळे तेलबिया पिकांच्या उत्पादनात 10 ते 15 टक्के वाढ होते.

कडधान्य पिकांमध्ये जिस्मचे फायदे

कडधान्य पिकांमध्ये प्रथिने मुबलक प्रमाणात आढळतात . प्रथिनांच्या निर्मितीसाठी सल्फर हे आवश्यक पोषक तत्व आहे. त्यामुळे कडधान्य पिकांमध्ये दाणे सुडौल होऊन उत्पादनात वाढ होते. हे झाडांच्या मुळांमध्ये असलेल्या रायझोबियम बॅक्टेरियाची क्रियाशीलता वाढवते जेणेकरून झाडे वातावरणातील नायट्रोजनचा जास्तीत जास्त वापर करू शकतात.

अन्न पिकांमध्ये जिप्समच्या वापराने सल्फरचा पुरवठा केला जातो . त्यामुळे झाडांची वाढ चांगली होते. गंधक दाणे जाड आणि चमकदार बनवते. प्रथिनांचे प्रमाण वाढते. कृषी तज्ज्ञांच्या मते हेक्टरी 250 किलो जिप्सम वापरल्यास दर्जेदार उत्पादनात वाढ होते.

हेही वाचा : शेळी पालन साठी शासन देते आहे 75% अनुदान येथे पहा माहिती 

जिप्समचे इतर फायदे

1. क्षारीय माती सुधारण्यासाठी , ज्या मातीचा pH वाढला आहे. जर मूल्य 8.5 पेक्षा जास्त असेल आणि प्रतिक्रियाशील सोडियमचे प्रमाण 15 टक्क्यांपेक्षा जास्त असेल तर ते मातीच्या क्षारतेच्या समस्येने ग्रस्त आहे. या प्रकारची माती सुकल्यावर ती सिमेंटसारखी घट्ट होऊन त्यात भेगा पडतात.

 क्षारीय मातीमध्ये, वनस्पतींचे सर्व पोषक तत्वे असूनही चांगले उत्पादन मिळत नाही. अशी माती सुधारणे आवश्यक आहे जेणेकरुन त्यात पीक घेता येईल. या प्रकारच्या मातीत जिप्सम हे मुख्य रसायन टाकून सुधारित केले जाऊ शकते. जिप्समच्या वापरामुळे जमिनीची भौतिक स्थिती सुधारतेआणि त्याचे रासायनिक आणि जैविक गुणधर्म सुधारतात.

 जिप्समच्या वापरामुळे जमिनीत विरघळणाऱ्या कॅल्शियमचे प्रमाण वाढते, जे त्याच्या अल्कधर्मी गुणधर्मांसाठी जबाबदार असलेले शोषलेले सोडियम विरघळते आणि ते मातीच्या मातीतून काढून टाकते. 

पिकांचे दंव पासून संरक्षण करण्यास उपयुक्त

जमिनीचे pH मूल्य कमी करते. क्षारीयजमिनीत जिप्समचा वापर केल्यास पीएच वाढते. मूल्य कमी झाल्यामुळे जमिनीतील आवश्यक पोषक तत्वांची उपलब्धता वाढते. जमीन सुधारण्यासाठी माती परीक्षण अहवालानुसार आवश्यक प्रमाणात जिप्समचा वापर केला जातो. 

जमीन सुधारण्यासाठी साधारणपणे 3 ते 5 मेट्रिक टन जिप्सम एक हेक्टर दराने वापरले जाते. माती सुधारक म्हणून जिप्समचा वापर करण्यासाठी , पावसाळ्यापूर्वी, निर्धारित प्रमाणात शेतात पसरवा आणि जमिनीची 10 ते 15 सें.मी.ने नांगरट करा.

हेही वाचा : कुकुट पालन साठी शासन देते आहे 75% अनुदान येथे पहा माहिती

जमिनीच्या उत्पादन क्षमता वाढते 

जमिनीच्या वरच्या पृष्ठभागामध्ये मिसळावे आणि शेतात डोली तयार करून मोठे बेड करावेत, जेणेकरून पावसाचे पाणी शेताबाहेर जाऊ नये. शेतात जिप्समचा वापर केल्यानंतर एक-दोन चांगला पाऊस झाल्यानंतर ‘ढेचा’ पिकाची हिरवळीच्या खतासाठी शेतात पेरणी करावी. उच्च पेरणीसाठी, प्रति ट्रॅक्टर दराने 60 किलो बियाणे पेरले जाते. 

पेरणीनंतर 45 ते 50 दिवसांनी किंवा फुले येण्याआधी, उद्यापासून माती फिरवून 15 ते 20 सें.मी.च्या खोलीपर्यंत उंच जमिनीत मिसळावे. त्यातून हेक्टरी 20 ते 25 टन उत्पादन मिळते, तसेच जमिनीचे पीएच मूल्य कमी करून क्षारतेच्या समस्येवर मात केली जाते.


📢 सायकल खरेदी साठी शासन देते आहे 5 हजार रु अनुदान :- येथे पहा 

📢 कुसुम सोलर पंप योजना 95% अनुदानावर सुरु आहे :- येथे पहा 

Leave a Comment

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!